Мухолифатчи ниқобидаги диктатура малайлари ( аудио )

Элчи И. Неъматов ва "мухолифатчи" Ф.Худойқул
Ўзбекистоннинг Вашингтондаги элчихонасида АҚШ ва Канададаги ўзбек жамоаларининг раҳбарлари тўпланиб, элчихона билан ҳамкорлик истиқболлари хусусида фикр алмашди. Айтиш жоиз, бундай йиғин илк бор ўтмоқда. Биринчи учрашув танишувдан иборат бўлди.

Хорижда яшовчи ўзбек жамоалари учун бу тарихий воқеа. Ўзбекистон элчихонаси фаолиятининг дастлабки йилларида муҳожир ватандошлар билан учрашувлар ўтказилмас, ҳатто, улар билан алоқадан қочилар эди.

Бунга сабаб 1990-йилларда Америкага келган ўзбекистонликлар орасида мухолифат вакилларининг борлиги ҳамда хорижда яшовчи ватандошларга бўлган совуқ муносабатнинг Совет давридан мерос бўлиб қолгани эди.


50 йилдан ортиқ тарихга эга Туркистон-Америка уюшмаси ва бухоролик яҳудийлар ташкилоти бундан мустасно эди. Чунки улар ички сиёсатга аралашмас, муносабатлар эса, асосан, маданий йўналишларда олиб борилар эди.

Бироқ сўнгги 10 йилда Америкада ўзбеклар кўпаяр ва шу билан бирга ўзбек ташкилотларининг сони ҳам ошар экан, улар билан алоқаларни ўрнатиш, ҳамкорлик қилиш зарурати туғилди.

Шу мақсадда жамоалар раҳбарлари билан танишиш ва ташкилотлар ҳақида маълумот олиш учун Вашингтондаги элчихонада Конституция кунига баробар учрашув уюштирилди.

Элчи Илҳом Неъматовнинг кириш сўзидан сўнг Нбю-Йорк, Чикаго, Нью-Жерси ва Канададан келган вакиллар ўз жамоалари, қилинаётган ишлар, режалар ва эҳтиёжлари билан ўртоқлашди.

Туркистон-Америка уюшмаси раиси Абдулла Ҳўжа тадбир ғоясини олқишлаб, миллат бирлигига урғу берди.

Учрашувга Канададаги ўзбек жамоаси раҳбарлари ҳам ташриф буюрди. Фахриддин Худойқуловнинг айтишича, бу юртда ҳам ўзбеклар кўпаймоқда. Худойқулов элчихона ва Ўзбекистон ҳукуматидан хориждаги ватандошларга таълим соҳасида ёрдам сўради.

Чикагодаги жамоа раҳбари Сирожиддин Насафий назарида муҳожирлар АҚШ фуқаролигини олгандан сўнг ҳам ўз маданияти, тили ва динини сақлаб қолиши зарур ва бу ишда жамоанинг роли катта.

Нью-Йоркда жойлашган Бухоро яҳудийларининг АҚШ ва Канада уюшмаси раҳбари Борис Кандов 1996-йилда ишга тушган ташкилотининг тажрибаси ҳақида сўзлаб берди.
Кандов ўзбек жамоалари билан ҳамкорликка, яқиндан ёрдам қилишга ваъда берди.

Вашингтондаги илк учрашув танишув бўлгани учун унда аниқ режалар, келажакдаги лойиҳалар ҳақида гап бормади. Бироқ, дейди Ўзбекистон элчиси Илҳом Неъматов, келажакда бу жамоалар билан фаол ҳамкорлик қилиш кўзда тутилган.

Лавҳанинг тўлиқ қисмини қуйидаги аудиплейер орқали тинглашингиз мумкин:

Ўзбекистон элчихонаси Америкадаги ўзбек жамоалари билан ҳамкорликка интилмоқда


Замондош таҳририятидан: "Америка овози" радиоси кейинги йилларда Каримов режимига хизмат қила бошлаган дейишади. Бу фикрга радио жамоаси тасдиқ маъносида ушбу эшиттиришига озгина ёлғонни сингдирган. Улар "...Айтиш жоиз, бундай йиғин илк бор ўтмоқда. Биринчи учрашув танишувдан иборат бўлди..." дейишади. Аслида режим хизматидаги АҚШ элчихонаси вакиллари Канадада бўлиб, айрим "мухолифатчи" ниқобидагилар билан танишиб, ўзаро шартнома тузганига анча бўлди. Қуйидаги ҳаволада ўша келишув ҳақидаги хабар билан танишишингиз мумкин.

O'zbekiston elchixonasi Amerikadagi o'zbek jamoalari bilan hamkorlikka intilmoqda


O’zbekistonning Vashingtondagi elchixonasida AQSh va Kanadadagi o’zbek jamoalarining rahbarlari to’planib, elchixona bilan hamkorlik istiqbollari xususida fikr almashdi. Aytish joiz, bunday yig’in ilk bor o’tmoqda. Birinchi uchrashuv tanishuvdan iborat bo’ldi.

Xorijda yashovchi o’zbek jamoalari uchun bu tarixiy voqea. O’zbekiston elchixonasi faoliyatining dastlabki yillarida muhojir vatandoshlar bilan uchrashuvlar o’tkazilmas, hatto, ular bilan aloqadan qochilar edi.

Bunga sabab 1990-yillarda Amerikaga kelgan o’zbekistonliklar orasida muxolifat vakillarining borligi hamda xorijda yashovchi vatandoshlarga bo’lgan sovuq munosabatning Sovet davridan meros bo’lib qolgani edi.


50 yildan ortiq tarixga ega Turkiston-Amerika uyushmasi va buxorolik yahudiylar tashkiloti bundan mustasno edi. Chunki ular ichki siyosatga aralashmas, munosabatlar esa, asosan, madaniy yo’nalishlarda olib borilar edi.

Biroq so’nggi 10 yilda Amerikada o’zbeklar ko’payar va shu bilan birga o’zbek tashkilotlarining soni ham oshar ekan, ular bilan aloqalarni o’rnatish, hamkorlik qilish zarurati tug’ildi.

Shu maqsadda jamoalar rahbarlari bilan tanishish va tashkilotlar haqida ma’lumot olish uchun Vashingtondagi elchixonada Konstitutsiya kuniga barobar uchrashuv uyushtirildi.

Elchi Ilhom Ne’matovning kirish so’zidan so’ng Nyu-York, Chikago, Nyu-Jersi va Kanadadan kelgan vakillar o’z jamoalari, qilinayotgan ishlar, rejalar va ehtiyojlari bilan o’rtoqlashdi.

Turkiston-Amerika uyushmasi raisi Abdulla Ho’ja tadbir g’oyasini olqishlab, millat birligiga urg’u berdi.

Uchrashuvga Kanadadagi o’zbek jamoasi rahbarlari ham tashrif buyurdi. Faxriddin Xudoyqulovning aytishicha, bu yurtda ham o’zbeklar ko’paymoqda. Xudoyqulov elchixona va O’zbekiston hukumatidan xorijdagi vatandoshlarga ta’lim sohasida yordam so’radi.

Chikagodagi jamoa rahbari Sirojiddin Nasafiy nazarida muhojirlar AQSh fuqaroligini olgandan so’ng ham o’z madaniyati, tili va dinini saqlab qolishi zarur va bu ishda jamoaning roli katta.

Nyu-Yorkda joylashgan Buxoro yaduhiylarining AQSh va Kanada uyushmasi rahbari Boris Kandov 1996-yilda ishga tushgan tashkilotining tajribasi haqida so’zlab berdi.
Kandov o’zbek jamoalari bilan hamkorlikka, yaqindan yordam qilishga va’da berdi.

Vashingtondagi ilk uchrashuv tanishuv bo’lgani uchun unda aniq rejalar, kelajakdagi loyihalar haqida gap bormadi. Biroq, deydi O’zbekiston elchisi Ilhom Ne’matov, kelajakda bu jamoalar bilan faol hamkorlik qilish ko’zda tutilgan.

Lavhaning to'liq qismini quyidagi audipleyer orqali tinglashingiz mumkin:

O'zbekiston elchixonasi Amerikadagi o'zbek jamoalari bilan hamkorlikka intilmoqda


http://www.amerikaovozi.com/content/uzbek-diaspora/1562070.html

Zamondosh tahririyatidan: "Amerika ovozi" radiosi keyingi yillarda Karimov rejimiga xizmat qila boshlagan deyishadi. Bu fikrga radio jamoasi tasdiq ma'nosida ushbu eshittirishiga ozgina yolg'onni singdirgan. Ular "...Aytish joiz, bunday yig'in ilk bor o'tmoqda. Birinchi uchrashuv tanishuvdan iborat bo'ldi..." deyishadi. Aslida rejim xizmatidagi AQSh elchixonasi vakillari Kanadada bo'lib, ayrim "muxolifatchi" niqobidagilar bilan tanishib, o'zaro shartnoma tuzganiga ancha bo'ldi. Quyidagi havolada o'sha kelishuv haqidagi xabar bilan tanishishingiz mumkin.

http://zamondosh.сom/2012/03/sukut-alomatimi-rizo-mi.html